Bescherm ons voedsel tegen giftige pesticiden
Campagne tegen permanente of onvoldoende geteste toelatingen van pesticiden in nieuwe Europese voedsel- en voerwetgeving.
Oorspronkelijk doel
Voorkomen dat pesticiden onbeperkt of zonder periodieke onafhankelijke veiligheidsbeoordeling worden toegelaten en het voorzorgsbeginsel en strengere pesticidenregels beschermen.
25/100 · Beperkt aantoonbaar resultaat
Deze score beoordeelt uitsluitend aantoonbare doelrealisatie, de onderbouwde bijdrage van WeMove Europe en bestendigheid. De score zegt niets over hoeveel inspanning is geleverd, hoe goed de campagne is gevoerd of hoe waardevol het werk op zichzelf is.
Status per 11 november 2026: lopend en niet als overwinning vast te stellen. De kernwetgeving (Omnibus X, COM(2025)1030 / 2025/0410(COD)) is nog niet aangenomen; het Europees Parlement had nog geen formeel standpunt ingenomen. De Raad nam op 30 september 2026 wel een onderhandelingsmandaat aan. Dat mandaat is een gemengd resultaat: het trekt de Commissievoorstelregel van onbeperkte goedkeuring voor de meeste werkzame stoffen terug en vervangt die voor reguliere stoffen door termijnen van maximaal 15 jaar bij eerste goedkeuring en 25 jaar bij verlenging. Maar het behoudt onbeperkte goedkeuringen voor laag-risicostoffen en -producten. Het voegt periodieke EFSA-literatuur- en, waar beschikbaar, monitoringreviews toe, maar gerichte herbeoordelingen blijven afhankelijk van een Commissie-initiatief. Er is dus een concrete, formele tussenstap die delen van de campagne-eisen ondersteunt, maar geen definitieve bescherming van periodieke onafhankelijke volledige veiligheidsbeoordelingen of van een uitfaseringspad. WeMove's petitie staat nog online; circa 154.000 handtekeningen werden getoond bij de laatste crawl. Er is geen onafhankelijk bewijs gevonden dat WeMove de koerswijziging van de Raad heeft veroorzaakt of dat de petitie formeel aan de medewetgevers is overhandigd.
- Het resultaat kan reëel zijn, maar de specifieke bijdrage van WeMove Europe is minder zeker.
Feiten en onzekerheden
Bevestigd
- De Commissie diende de relevante Omnibus X-verordening, COM(2025)1030, in op 16 december 2025.
- Het oorspronkelijke Commissievoorstel verving systematische termijngebonden vernieuwing voor de meeste werkzame pesticidestoffen door onbeperkte goedkeuringen, onder gespecificeerde uitzonderingen.
- De Raad nam op 30 september 2026 een formeel mandaat voor onderhandelingen aan.
- Het Raadsmandaat beperkt onbeperkte goedkeuring tot laag-risicostoffen en -producten; voor andere werkzame stoffen stelt het maximaal 15 jaar voor eerste goedkeuring en maximaal 25 jaar voor verlengingen voor.
- Het Raadsmandaat voorziet in periodieke EFSA-review van relevante wetenschappelijke literatuur en beschikbare monitoringgegevens, maar gerichte herbeoordeling wordt door de Commissie geïnitieerd.
- Het dossier 2025/0410(COD) was op de peildatum nog niet aangenomen en wachtte volgens het Parlementaire dossier op een commissiebesluit.
- WeMove's campagnepagina bleef online met de oorspronkelijke eisen en toonde circa 154.000 handtekeningen bij de laatste crawl.
- Er is geen betrouwbaar extern bewijs gevonden dat WeMove een substantiële of causale rol speelde in de wijzigingen van het Raadsmandaat.
Onzeker
- Niet vastgesteld of, wanneer en aan welke EU-instellingen WeMove de verzamelde handtekeningen formeel heeft aangeboden.
- Niet vastgesteld welke onderdelen van het Raadsmandaat het Europees Parlement uiteindelijk zal steunen, wijzigen of verwerpen.
- Niet vastgesteld of de Raad zijn mandaatwijzigingen heeft aangebracht wegens druk van WeMove, andere maatschappelijke organisaties, lidstaten, wetenschappers, of interne onderhandelingen.
- De precieze praktische afbakening van ‘laag-risicostoffen’ en welke stoffen uiteindelijk voor onbeperkte goedkeuring in aanmerking zouden komen, hangt af van de nog niet afgeronde wetgeving en uitvoeringsbesluiten.
Tegenstrijdig / afwijkend
- De campagne stelt dat het Omnibus-voorstel pesticiden ‘voor altijd’ en zonder bewijs van veiligheid zou toelaten. De oorspronkelijke Commissievoorsteltekst maakte goedkeuring voor de meeste werkzame stoffen inderdaad onbeperkt, maar behield de voorafgaande toelatingscriteria, uitzonderingen voor bepaalde zorgwekkende stoffen, productautorisaties met einddatum en mogelijkheden voor herziening. De Commissie betwist daarom dat veiligheidscriteria zouden verdwijnen.
- De Commissie presenteert gerichte herbeoordeling als een sneller, risico-gestuurd alternatief voor standaard periodieke vernieuwing. Critici, waaronder PAN Europe, stellen dat dit de systematische onafhankelijke herbeoordeling juist verzwakt. De Raad herstelde termijnen voor reguliere stoffen, maar behield onbeperkte goedkeuringen voor laag-risicostoffen en een discretionair systeem voor gerichte herbeoordeling.
- Een niet-primaire bron meldde een Europees-Parlementspositie van 22 oktober 2026, maar dit betrof een ander dossier. De officiële Parlementaire Wetgevingswaarnemer vermeldt voor het relevante dossier 2025/0410(COD) nog ‘awaiting committee decision’; de Raad bevestigt dat onderhandelingen pas starten nadat het Parlement een positie heeft aangenomen.
Maak en bewaar je eigen weging
De feiten blijven voor iedereen hetzelfde. Jij bepaalt hoeveel gewicht je geeft aan gerealiseerd resultaat, aantoonbare eigen bijdrage en bestendigheid. Als je opslaat, telt jouw gewogen score mee in het bezoekersgemiddelde.
Jouw persoonlijke score past bewust geen causaal plafond toe: het is jouw waardering van dezelfde onderliggende feiten. Het bezoekersgemiddelde gebruikt alleen opgeslagen wegingen voor deze campagne.
Tijdlijn
-
Wetgeving blijft onbeslist in het Europees Parlement
Het relevante wetgevingsdossier was nog in de Parlementaire commissiefase. Er was dus geen definitieve EU-wet, geen trilogueakkoord en geen geïmplementeerde verandering.
-
WeMove-petitie blijft actief
WeMove lanceerde een petitie aan de Commissie, het Parlement en de Raad tegen onbeperkte, permanente of onvoldoende getoetste toelatingen. De campagnepagina bleef actief en toonde ongeveer 154.000 ondertekeningen bij de laatste crawl. Dit is bewijs van campagneactiviteit, niet van beleidsinvloed.
-
Raadsmandaat bevat blijvende mazen en langere overgangsperiodes
Het Raadsmandaat behoudt artikel 4(7)-uitzonderingen voor stoffen die niet volledig aan de goedkeuringscriteria voldoen, verlengt in bepaalde gevallen de maximale uitverkoop-/gebruiksperiode van voorraden tot drie jaar, en maakt een nationaal uitfaseringsplan facultatief. Dit levert geen sluiting van mazen of bindend uitfaseringspad op.
-
Raad beperkt Commissievoorstel, maar behoudt onbeperkte goedkeuringen voor laag-risicostoffen
De Raad nam een formeel onderhandelingsmandaat aan. Voor reguliere werkzame stoffen kiest dit voor een eerste goedkeuring van maximaal 15 jaar en verlengingen van maximaal 25 jaar; alleen laag-risicostoffen behouden onbeperkte goedkeuring. De Raad voegde periodieke EFSA-reviews van literatuur en beschikbare monitoringgegevens toe.
-
Kernverordening nog niet beslist
De medewetgevingsprocedure voor COM(2025)1030 staat bij het Europees Parlement nog op ‘awaiting committee decision’. Een ontwerpverslag en commissieamendementen zijn gepubliceerd, maar er is geen Parlementair standpunt, triloogakkoord of definitieve verordening. De indicatieve eerste plenaire datum is 19 oktober 2026.
-
Raad neemt gedeeltelijk onderhandelingsmandaat aan
De Raad nam een standpunt in over een deel van Omnibus X, waaronder wijzigingen van de richtlijn duurzaam gebruik pesticiden. Het mandaat houdt een extra afwijkingsroute voor bepaalde sproeidrones in stand. De Raad meldde tegelijk dat werk aan het resterende voorstel, waaronder de verordening met pesticidetoelatingsregels, doorgaat.
-
Commissie reageert inhoudelijk op veiligheidskritiek
De Commissie publiceerde een toelichting waarin zij stelt dat de strenge toelatingscriteria en productautorisatievereisten blijven bestaan. Zij erkent tegelijk dat haar voorstel de systematische termijngebonden vernieuwing van werkzame stoffen vervangt.
-
Commissie dient voorstel met onbeperkte goedkeuringen als hoofdregel in
De Europese Commissie diende het Omnibus X-voorstel in. Voor werkzame stoffen stelde het oorspronkelijk onbeperkte goedkeuring als hoofdregel voor, met uitzonderingen voor onder meer kandidaten voor vervanging, stoffen toegelaten via de uitzonderingsclausule van artikel 4(7), en gevallen waarin risico-onzekerheid een termijn rechtvaardigt.
-
Commissie dient Food and Feed Safety Omnibus in
De Commissie publiceerde COM(2025)1030. Volgens het begeleidende werkdocument worden de meeste goedkeuringen van werkzame stoffen onbeperkt, met uitzonderingen voor onder meer kandidaatstoffen voor vervanging, artikel-4(7)-afwijkingen en stoffen waarvoor een tijdslimiet passend is. Dit betekent dat de campagne het indienen van het voorstel niet heeft voorkomen.
-
WeMove start publieke petitie
WeMove publiceerde een petitie aan de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Raad. De petitie vraagt expliciet om onbeperkte/permanente/onvoldoende getoetste pesticidegoedkeuringen af te wijzen, onafhankelijke veiligheidsbeoordeling en voorzorg te versterken, en mazen te sluiten. Er is geen openbaar bewijs gevonden van een petitie-overhandiging, aantal ondertekenaars of directe reactie van een instelling op deze WeMove-actie.
Gebruikte bronnen
Iedere bron blijft zichtbaar zodat je onze beoordeling zelf kunt controleren. Bronniveau zegt iets over de aard van de bron, niet automatisch dat elke claim erin juist is.
De volledige tekst van het mandaat documenteert de juridische details: onbeperkte termijnen voor laag-risicostoffen, maximaal 15/25 jaar voor overige reguliere stoffen, periodieke EFSA-review, een discretionaire Commissieprocedure voor gerichte herbeoordeling, facultatieve nationale uitfaseringsplannen voor artikel-4(7)-stoffen en langere respijtperioden in bepaalde gevallen.
Officiële mededeling over het Raadsmandaat van 30 september 2026. Zij bevestigt onbeperkte goedkeuringen voor laag-risicostoffen en -producten, maar termijnen van 15 jaar voor eerste goedkeuring en 25 jaar voor verlengingen voor andere stoffen, plus periodieke EFSA-review van literatuur en monitoringgegevens. Zij bevestigt ook dat een Parlementair standpunt nog nodig is voordat onderhandelingen kunnen starten.
Officiële procedurestatus voor COM(2025)1030: ‘awaiting committee decision’. Toont ontwerpverslag van 19 juni 2026 en amendementen van 28 juli 2026; vermeldt 19 oktober 2026 als indicatieve plenaire datum. Er is dus nog geen definitieve EU-wet.
De Raad bevestigt een gedeeltelijk mandaat voor het richtlijnonderdeel van Omnibus X, inclusief ruimere routes voor bepaalde toepassingen van sproeidrones, en meldt dat onderhandelingen over het resterende voorstel voortgaan. Dit onderbouwt dat de wetgeving nog in behandeling is en dat er ook versoepelende pesticidemaßregelen worden behandeld.
De oorspronkelijke wetgevingstekst COM(2025)1030 voorzag dat vernieuwingen van goedkeuringen in beginsel onbeperkt zouden zijn, met uitzonderingen voor kandidaten voor vervanging, artikel-4(7)-stoffen en stoffen waarvoor de risicobeoordeling een tijdslimiet vereist. Dit ondersteunt het centrale risico waarop de campagne reageerde, met belangrijke juridische nuances.
Het begeleidende werkdocument bij COM(2025)1030 zegt dat de meeste goedkeuringen van werkzame stoffen onbeperkt zullen worden, met specifieke uitzonderingen. Het document stelt ook dat de onderliggende beginselen van risicobeoordeling en het beschermingsniveau niet worden gewijzigd.
Het officiële procedureoverzicht voor 2025/0410(COD) vermeldt het dossier als ‘awaiting committee decision’. Dit ondersteunt de conclusie dat er op de peildatum geen definitieve Parlementaire positie of aangenomen EU-wet was.
De Commissie stelt dat het pakket de strenge toelatingscriteria niet verandert en beschrijft waarborgen zoals productautorisaties met beperkte duur, artikel-21-review en selectieve herbeoordeling. Tegelijk bevestigt zij dat haar voorstel de systematische termijngebonden vernieuwing zou vervangen en dat voor veel stoffen een onbeperkte goedkeuring mogelijk werd.
Peer-reviewed juridische analyse identificeert onder meer de omzetting naar open-eindegoedkeuringen, het bevriezen van de relevante kennisbasis bij latere producttoelatingen en mogelijke stilzwijgende toelating als wijzigingen die de bescherming kunnen aantasten. Dit ondersteunt de zorg dat vaste periodieke toetsing verdwijnt, maar bewijst geen door WeMove veroorzaakte uitkomst.
PAN Europe rapporteert namens een coalitie van gezondheids-, milieu- en consumentenorganisaties dat de Raad in mei 2026 een verdere uitbreiding naar onbeperkte nationale producttoelatingen besprak en waarschuwt voor gehaaste besluitvorming. Dit is relevante maatschappelijke kritiek, maar geen onafhankelijke bevestiging van WeMove’s rol.
PAN Europe betoogt dat de Omnibusvoorstellen de huidige pesticidebescherming verzwakken, onder meer door het afschaffen van periodieke vernieuwingen en beperkingen op het gebruik van recente wetenschap bij nationale productautorisaties. Dit is gespecialiseerde belangenbehartiging en geen onafhankelijke vaststelling van de juridische uitkomst.
Primaire bron voor de campagnedoelen en activiteit. De petitie vraagt expliciet om afwijzing van onbeperkte/permanente/ongetoetste toelatingen, behoud van onafhankelijke veiligheidsbeoordeling en voorzorg, en sluiting van mazen met een uitfaseringspad. De pagina bleef actief en toonde circa 154.000 handtekeningen. Zij levert geen onafhankelijk bewijs van beleidsinvloed.
Officiële campagnepagina gebruikt om de oorspronkelijke campagne-eisen en startperiode vast te leggen.